به نام آنکه جان را فکرت آموخت
با درود و احترام خدمت تمامی همراهان گرامی و علاقهمندان به دنیای مستطیل سبز. بسیار خرسندم که بار دیگر مجالی فراهم شد تا در کنار شما، به واکاوی و تحلیل یکی از بزرگترین رویدادهای ورزشی پیش رو، یعنی جام جهانی ۲۰۲۶ بپردازیم.
همانطور که میدانید، فوتبال فراتر از یک ورزش، زبانی مشترک میان ملتهاست و جام جهانی، قلهای است که هر تیمی آرزوی فتح آن را دارد. در این سلسله مقالات، بر آن هستیم تا با نگاهی موشکافانه و فارغ از تعصبات رنگی، وضعیت تیمهای تراز اول جهان را بررسی کنیم. از ابراز لطف و همراهی شما که همواره مشوق بنده در ارائه تحلیلهای دقیقتر بودهاید، صمیمانه سپاسگزارم. امیدوارم این سفر نوشتاری در کنار هم، پنجرهای نو به روی دیدگاههای فوتبالی شما بگشاید. با بخش اول این بررسی که به دو قطب مدیترانهای، یعنی اسپانیای احیا شده و ایتالیای در جستجوی هویت اختصاص دارد، با ما همراه باشید.
تضاد اسپانیای شکوفا و ایتالیای لرزان
جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکای شمالی، نه تنها به دلیل گسترش تعداد تیمها، بلکه به خاطر تغییر موازنه قدرت در فوتبال اروپا، یکی از هیجانانگیزترین دورههای تاریخ خواهد بود. در این میان، دو غول سنتی فوتبال قاره سبز، یعنی اسپانیا و ایتالیا، در شرایطی کاملاً متفاوت به استقبال این تورنمنت میروند. اسپانیا با تکیه بر نسل جدید و عبور از فلسفه کلاسیک خود، به عنوان مدعی شماره یک مطرح است، در حالی که ایتالیا پس از دو دوره غیبت دردناک، هنوز درگیر کابوسهای انتخابی و بازسازی هویت از دست رفتهاش است.
اسپانیا؛ نوزایی «لاروخا» در عصر پسا-تیکیتاکا
تیم ملی اسپانیا تحت هدایت لوئیس دلا فوئنته، اکنون ترسناکترین نسخه خود در یک دهه اخیر را ارائه میدهد. اگر دوران طلایی ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ بر پایه مالکیت بیپایان توپ و پاسهای کوتاه (تیکیتاکا) بنا شده بود، اسپانیای ۲۰۲۶ بر پایه «سرعت»، «تنوع تاکتیکی» و «بیرحمی در حمله» استوار است.
انقلاب در کنارهها: بالهای پرواز
بزرگترین تغییر در ساختار بازی اسپانیا، ظهور دو فوقستاره جوان در پستهای بال کناری است: لامین یامال و نیکو ویلیامز. این دو بازیکن، مفهوم بازی اسپانیا را تغییر دادهاند. در گذشته، اسپانیا تمایل داشت حریف را در میانه میدان خفه کند، اما اکنون با استفاده از نبوغ یامال در سمت راست و سرعت ویرانگر ویلیامز در سمت چپ، آنها میتوانند در کسری از ثانیه از فاز دفاع به حمله منتقل شوند. این تنوع باعث شده تا حریفان دیگر نتوانستند تنها با بستن فضا در مرکز زمین، اسپانیا را متوقف کنند.
ستون فقرات مستحکم
در قلب میدان، اسپانیا از توازنی ایدهآل برخوردار است. رودری، که بسیاری او را بهترین هافبک دفاعی جهان میدانند، نبض بازی را در دست دارد. اگرچه او با مصدومیتهای سنگینی در سال ۲۰۲۵ روبرو شد، اما بازگشت او برای جام جهانی، کلیدیترین فاکتور ثبات برای دلا فوئنته خواهد بود. در کنار او، بازیکنانی نظیر پدری و گاوی (در صورت بازیابی کامل آمادگی) خلاقیت و جنگندگی لازم را فراهم میکنند. برخلاف دورههای قبل، اسپانیا اکنون در خط دفاعی نیز با حضور بازیکنانی نظیر روبن لنورماند و آیمریک لاپورت، به پختگی رسیده است.
چالش ذهنی: حفظ تداوم
اسپانیا به عنوان قهرمان یورو ۲۰۲۴ و صدرنشین رنکینگ فیفا، با فشار سنگین «انتظار قهرمانی» وارد مسابقات میشود. دلا فوئنته به خوبی میداند که بزرگترین دشمن تیمش در خاک آمریکا، «غرور» و «اشباعشدگی» است. با این حال، رکورد خیرهکننده بیش از ۳۰ بازی بدون شکست در مسابقات رسمی، نشاندهنده ذهنیتی است که برای فتح دوباره جهان آماده شده است.
ایتالیا؛ غول زخمی در مسیر رستگاری یا سقوط ابدی؟
وضعیت تیم ملی ایتالیا، یا همان «آتزوری»، در تضاد کامل با همسایه مدیترانهای خود است. کشوری که چهار ستاره روی پیراهن دارد، اکنون در وضعیتی به سر میبرد که حتی حضورش در جام جهانی ۲۰۲۶ به اما و اگر کشیده شده است.
کابوس انتخابی و سایه پلیآف
ایتالیا پس از ناکامی در صعود مستقیم و واگذاری صدر جدول به نروژِ آماده (با درخشش ارلینگ هالند)، بار دیگر خود را در لبه پرتگاه پلیآف میبیند. تحت هدایت جنارو گتوزو، که پس از لوچانو اسپالتی سکان هدایت تیم را بر عهده گرفته، ایتالیا به دنبال بازیابی روحیه جنگندگی خود است. شکستهای سنگین مقابل نروژ نشان داد که ساختار دفاعی سنتی ایتالیا که روزی زبانزد خاص و عام بود، اکنون مقابل مهاجمان مدرن و قدرتی، بسیار شکننده است.
بحران هویت و نبود «شماره ۹»
یکی از بزرگترین مشکلات ایتالیا در سالهای اخیر، نبود یک مهاجم تراز اول جهانی است. در حالی که اسپانیا با لامین یامال به آینده مینگرد، ایتالیا هنوز در جستجوی کسی است که بتواند جای خالی مهاجمانی چون ویری یا اینزاگی را پر کند. عدم ثبات در خط حمله باعث شده تا بار گلزنی بر دوش هافبکها بیفتد، که این موضوع در تورنمنتهای بزرگی مثل جام جهانی، یک نقص مرگبار محسوب میشود.
قرعه احتمالی و مسیر دشوار
اگر ایتالیا بتواند از سد ایرلند شمالی و سپس برنده دیدار ولز-بوسنی عبور کند، در گروهی قرار میگیرد که روی کاغذ آسان به نظر میرسد (کانادا، قطر و سوئیس). اما تاریخ نشان داده که ایتالیای تحت فشار، گاهی مقابل تیمهای به ظاهر کوچکتر، بیشترین لغزش را دارد. حضور در تورنتو برای بازی افتتاحیه احتمالی مقابل کانادای میزبان، میتواند یک آزمون فیزیکی و روانی بسیار سخت برای شاگردان گتوزو باشد.
مقایسه تاکتیکی: دو رویکرد متفاوت به فوتبال مدرن
تقابل اسپانیا و ایتالیا در سالهای اخیر (بهویژه در یورو ۲۰۲۴) نشان داد که شکاف تاکتیکی بزرگی بین این دو تیم ایجاد شده است.
۱. سرعت در مقابل کندی:
اسپانیا فوتبال را با سرعت “برقآسا” بازی میکند. پرس از جلوی آنها به حریف اجازه نفس کشیدن نمیدهد. در مقابل، ایتالیا در انتقال توپ از دفاع به حمله دچار کندی مزمن است. هافبکهای ایتالیا در برابر پرس شدید اسپانیا معمولاً دچار اشتباهات فردی میشوند، اتفاقی که در آخرین تقابل دو تیم به وضوح دیده شد.
۲. عمق اسکواد:
اسپانیا در هر پست حداقل دو بازیکن در سطح جهانی دارد. حتی اگر ستارهای مثل دنی اولمو مصدوم شود، جایگزینهای باکیفیتی وجود دارند. اما در ایتالیا، تفاوت سطح بین بازیکنان اصلی و ذخیره مشهود است. وابستگی بیش از حد به خلاقیت بازیکنانی نظیر نیکولو بارلا یا استحکام الساندرو باستونی باعث شده تا با غیبت یکی از آنها، کل سیستم تیم دچار اختلال شود.
۳. نقش سرمربی:
لوئیس دلا فوئنته توانسته است اعتماد به نفس را به بازیکنان جوان تزریق کند. او از ریسک کردن نمیترسد. در طرف مقابل، گتوزو در حال مبارزه با میراثی از ناکامیهاست. او باید ابتدا بر جنبههای روانی تیم کار کند تا بازیکنانش باور کنند که هنوز هم میتوانند در سطح اول جهان رقابت کنند.
چرا اسپانیا شانس اول است؟
تحلیلهای آماری و مدلهای پیشبینی (مانند ابرکامپیوتر اوپتا) اسپانیا را با احتمالی در حدود ۱۷ درصد، شانس اول قهرمانی میدانند. دلایل این برتری عبارتند از:
* تجربه پیروزی: اکثر بازیکنان فعلی اسپانیا طعم قهرمانی در یورو و لیگ ملتها را چشیدهاند.
* ثبات سیستمی: تیم ملی اسپانیا از ردههای پایه تا تیم بزرگسالان، یک فلسفه واحد را دنبال میکند که هماهنگی بازیکنان جدید را تسریع میبخشد.
* انعطاف پذیری: این تیم هم میتواند با مالکیت توپ بازی را کنترل کند و هم با ضدحملات سریع حریف را غافلگیر نماید.
چرا ایتالیا همچنان یک “مجهول” بزرگ است؟
ایتالیا تیمی است که هرگز نباید آن را نادیده گرفت، حتی زمانی که در بدترین روزهای خود قرار دارد. اصطلاح «شخصیت قهرمانی» در خون فوتبال ایتالیاست. اگر آنها بتوانند از فیلتر پلیآف عبور کنند، ممکن است به همان “اسب سیاه” مسابقات تبدیل شوند که هیچ مدعیای دوست ندارد در مراحل حذفی با آن روبرو شود. قدرت ایتالیا در بازیهای تکحذفی و توانایی آنها در «زجر کشیدن و بردن» (Suffering to win) همچنان یک تهدید برای رقباست.
نتیجهگیری
اسپانیا و ایتالیا، دو مسیر کاملاً متفاوت را برای رسیدن به قله فوتبال جهان در سال ۲۰۲۶ طی میکنند. اسپانیا با جادهای آسفالت شده و تیمی که در اوج شکوفایی است، به سمت آمریکای شمالی حرکت میکند. آنها نه تنها برای شرکت، بلکه برای سلطه بر جهان میآیند. در مقابل، ایتالیا در مسیری سنگلاخی قرار دارد و ابتدا باید ثابت کند که هنوز متعلق به جمع بزرگان است.
بدون شک، حضور یا غیبت ایتالیا تأثیر شگرفی بر اتمسفر جام جهانی خواهد داشت، اما از نظر فنی، اسپانیا کیلومترها جلوتر از رقیب دیرینه خود ایستاده است. در بخشهای بعدی این مقاله، به بررسی دیگر مدعیان از جمله برزیل، آرژانتین و آلمان خواهیم پرداخت تا تصویر کاملتری از نبرد برای جام طلایی ۲۰۲۶ ترسیم کنیم.
سخن پایانی
تحلیل وضعیت تیمهایی چون اسپانیا و ایتالیا به ما یادآوری میکند که فوتبال، جریان سیالی از افتوخیزهاست. هیچ قدرتی ابدی نیست و هیچ سقوطی، پایان راه نخواهد بود؛ به شرط آنکه برنامهریزی جایگزین شانس و تکیه بر جوانان جایگزین نامهای تکراری شود.
آنچه در این بخش از نظر گذراندید، تنها قطعهای از پازل بزرگ مدعیان جام جهانی ۲۰۲۶ بود. فوتبال اروپا با تمام پیچیدگیهای تاکتیکیاش، تنها یک ضلع از این مربع قدرت است. در بخشهای آینده، به سراغ رقص تانگو در آمریکای جنوبی و قدرتهای نوظهور سایر قارهها خواهیم رفت تا ببینیم چه کسی شایستگی لمس جام طلایی را در خاک قاره آمریکا خواهد داشت.
امیدوارم این نوشتار توانسته باشد رضایت خاطر شما سختپسندان دنیای فوتبال را جلب کند. نظرات و دیدگاههای شما، بدون شک چراغ راه بنده برای بهبود کیفیت بخشهای آتی خواهد بود. تا دیداری دوباره شما را به خدای بزرگ میسپارم. سربلند و پیروز باشید.
